Α΄ ΙΕΡΑΤΙΚΗ ΣΥΝΑΞΗ «Οἱ ἀκολουθίες τοῦ Νυχθημέρου»

   Τό ἀπόγευμα τῆς Πέμπτης, 14 Νοεμβρίου, στήν αἴθουσα τοῦ Ἱεροῦ Ἱδρυματικοῦ Ναοῦ τοῦ ἁγίου Ἀνδρέου στή Νέα Σμύρνη, πραγματοποιήθηκε ἡ πρώτη Ἱερατική Σύναξη τῶν Κληρικῶν τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεώς μας. Ὁμιλητής ἦταν ὁ Πανοσιολογιώτατος Ἀρχιμανδρίτης π. Χρυσόστομος Γκλίβας, Πρωτοσυγκελλεύων τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως, ὁ ὁποῖος ἀνέπτυξε τό θέμα: «Οἱ ἀκολουθίες τοῦ Νυχθημέρου».

   Τήν ἀρχική αὐτή Σύναξη ἄνοιξε μέ τήν προσφώνησή του ὁ Σεβ. Ποιμενάρχης μας κ. Συμεών, λέγοντας ὅτι ἡ Ἐκκλησία τοῦ Χριστοῦ, ἀπό τότε πού φανερώθηκε ἐπίσημα μέσα στόν κόσμο, τήν ἡμέρα τῆς Πεντηκοστῆς, ἐκφράζεται ὄχι μόνο ὡς διδασκαλία (κήρυγμα καί κατήχηση), ἀλλά καί ὡς λατρεία (ἱερές Ἀκολουθίες καί Μυστήρια). Δέν θά ἦταν ὑπερβολή νά ἀναφέρουμε πώς ἡ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία μέσα στήν ἱστορική της πορεία φανερώνεται ὡς λατρεύουσα κοινωνία. Σέ αὐτή τήν κοινωνία, μέσα ἀπό τή συμμετοχή μας σέ ὅλες τίς ἁγιαστικές πράξεις, καί κυρίως στό μυστήριο τῆς θείας Εὐχαριστίας, ὅλοι μας, κλῆρος καί λαός, δεχόμαστε τή θεία Χάρη, τόν ἁγιασμό μας καί τήν ἕνωσή μας μέ τόν Χριστό καί τά μέλη τῆς Ἐκκλησίας Του. Ὅλοι μας γνωρίζουμε πώς στό ἀποκορύφωμα τοῦ μυστηρίου τῆς θείας Εὐχαριστίας παρακαλοῦμε τό Ἅγιο Πνεῦμα νά ἔλθει «ἐφ᾿ ἡμᾶς» (τούς λειτουργούς), τά «τίμια δῶρα» (γιά νά μεταβληθοῦν σέ Σῶμα καί Αἷμα Χριστοῦ) καί «ἐπί πάντα τόν λαόν».

   Ἐπειδή, λοιπόν, εἶναι τόσο σημαντική ἡ λατρεία –συνέχισε ο Σεβασμιώτατος– ἔχουμε ἱερό χρέος νά προβληματιζόμαστε γύρω ἀπό αὐτή καί νά ἀσχολούμαστε μέ τά ζητήματά της. Εἶναι ἀλήθεια πώς ὅσο ἐμβαθύνουμε στά λειτουργικά θέματα τῆς Ἐκκλησίας, τόσο περισσότερο θά ζοῦμε ἐμπειρικά τά τελούμενα, θά ἀποφεύγουμε τήν ἐξοικείωση, τή βιασύνη, τόν κακῶς νοούμενο ἐπαγγελματισμό καί θά ὁδηγοῦμε τούς πιστούς σέ μιά πιό συνειδητή συμμετοχή στή λατρευτική ζωή.

   Τόν εἰσαγωγικό του λόγο ὁλοκλήρωσε ὁ Σεβασμιώτατος μέ τήν ἑξῆς εὐχή: «Ἐπικαλοῦμαι τόν ἄνωθεν φωτισμό γιά ὅλους μας καί εὔχομαι καί οἱ φετινές μας Συνάξεις νά ἀποβοῦν ἐπωφελεῖς γιά τήν ἱερατική διακονία μας».

* * *

   Στή συνέχεια ὁ Σεβασμιώτατος ἔδωσε τόν λόγο στόν Πανοσιολογιώτατο Ἀρχιμανδρίτη π. Χρυσόστομο Γκλίβα, Πρωτοσυγκελλεύοντα τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως, γιά νά ἀναπτύξει τό θέμα: «Οἱ ἀκολουθίες τοῦ Νυχθημέρου».  Ἡ ὁμιλία διαρθρώθηκε στίς παρακάτω ἑνότητες:

(α) Ἐξαγιασμός τοῦ χρόνου μέ τίς ἱερές Ἀκολουθίες.
(β) Διακρίνονται σέ τακτικές καί ἔκτακτες.
(γ) Τακτικές εἶναι τοῦ Νυχθημέρου.
(δ) Τελοῦνται σύμφωνα μέ τήν Τάξη τῆς Ἐκκλησίας.
(ε) Τά δύο Τυπικά: ἀσματικό καί ἐνοριακό.
(ζ) Ἐπικράτηση τοῦ Μοναστικοῦ.
(η) Οἱ Ἀκολουθίες σήμερα εἶναι τοῦ Μοναχικοῦ Τυπικοῦ.
(θ) Ὁ ἱερέας ὀφείλει νά τελεῖ τίς Ἀκολουθίες.

   Ὁ ὁμιλητής τόνισε πώς ὁ Ἀπόστολος Παῦλος μᾶς προτρέπει νά προσευχόμαστε ἀδιάλειπτα, συνεχῶς. Γι’ αὐτό ἡ Ἐκκλησία μας ὅρισε νά τελοῦνται μέσα στό εἰκοσιτετράωρο οἱ ἑξῆς Ἀκολουθίες, ὥστε ὅλη ἡ ζωή μας νά εἶναι μιά προσευχή: α) Ὁ Ἑσπερινός. β) Τό Ἀπόδειπνο. γ) Τό Μεσονυκτικό. δ) Ὁ Ὄρθρος. ε) Οἱ Ὧρες (Α΄, Γ΄, Στ΄ καί Θ΄). στ) Ἡ ἀκολουθία τῶν Τυπικῶν. ζ) Ἡ ἀκολουθία τῆς Τραπέζης.

   Στή λατρεία μας τό εἰκοσιτετράωρο ἀρχίζει μέ τήν ἀπογευματινή ἀκολουθία, τόν Ἑσπερινό, ὅρος πού προέρχεται ἀπό τή λέξη ἑσπέρα πού θά πεῖ ἀπόγευμα, στόν ὁποῖο ψάλλονται ὕμνοι πού ἀναφέρονται στήν ἡμέρα πού ἀκολουθεῖ. Ὅσον ἀφορᾶ στό ζήτημα τῆς νηστείας, αὐτή ἀρχίζει ἀπό τήν ἀνατολή τοῦ ἥλιου καί ὁλοκληρώνεται πάλι μέ τήν ἀνατολή.

   Ὁ ὁμιλητής ὁλοκλήρωσε τόν λόγο του μέ προσωπικές σκέψεις καί προβληματισμούς. Ὅλες οἱ ἀκολουθίες τελοῦνται κάθε μέρα μέ τάξη καί ἀκρίβεια στίς ιερές μονές καί μάλιστα στίς μονές τοῦ Ἁγίου Ὄρους. Στίς ἐνορίες μας, ὅταν ὑπάρχει ἕνας ἱερέας, δέν εἶναι δυνατή ἡ πλήρης τέλεσή τους. Γι’ αὐτό τελοῦνται κάθε μέρα μόνο οἱ δύο κυριότερες ἀκολουθίες, ὁ Ἑσπερινός καί ὁ Ὄρθρος, μέ τίς ὁποῖες ἁγιάζεται ἡ ἀρχή καί τό τέλος τῆς ἡμέρας.

* * *

   Στό τέλος τῆς Ἱερατικῆς Σύναξης ὁ Σεβασμιώτατος Ποιμενάρχης μας κ. Συμεών εὐχαρίστησε τόν ὁμιλητή καί ἀκολούθησε συζήτηση. Λόγω τῆς ἡμέρας πρίν ἀπό τήν ἔναρξη τῆς Σαρακοστῆς τῶν Χριστουγέννων, παρατέθηκε μικρή δεξίωση γιά ὅλους τούς συμμετέχοντες κληρικούς.